صفي الرحمان مباركفوري ( مترجم : محمد بهاء الدين حسينى )

601

الرحيق المختوم ( باده ناب ) ( فارسي )

عليه اسلام ، مشاهده نكرديم . جويريه ، بابركت‌ترين زنان براى قبيلهء خويش گشت و به خاطر همين وصلت ، ياران پيامبر ، يكصد خانوار از اسيران قبيلهء جويريه را آزاد كردند و گفتند : بىگمان اين منّت نهادن [ و اسير آزاد كردن ] چه تأثير شايانى بر روح و جان پاك يك طايفه گذاشته است ! ( 1 ) از همهء اينها ارزنده‌تر و بزرگتر يكى ديگر از مأموريت‌هاى پيامبر اين بود كه به پرورش و آموزش و تزكيه و راهنمايى مردمى پرداخت كه چيزى از رسوم و آداب ، فرهنگ و تمدّن ، پايبندى به عرف و عادات شهرنشينى و همكارى در آبادانى جامعه و گرامى داشت آن را ، نمىفهميدند . و از سويى ، اصول و قوانينى كه زير بناى جوامع اسلامى را تشكيل مىداد ؛ به مردان اجازه نمىداد ، با زنان اختلاط داشته باشند . به اين سبب ، غير ممكن بود كه پرورش و آموزش و بالا بردن سطوح درك و دانش زنان - با توجه به اين شرايط و مقدمات ، شكفته شود ؛ هر چند فراگيرى اين امر مهم براى زنان بسى ضرورى و ارزنده بود . بنابراين ، پيامبر بزرگوار تصميم گرفت كه زنانى ميانسال و با استعداد را در رشته‌هاى گوناگون انتخاب كند تا براى اين هدف حياتى كافى باشند . آنگاه اول به پرورش و تزكيه اين زنان برگزيده بپردازد و احكام دينى و تعليمات لازم به آنان ياد دهد و آن چه لازمهء دين باشد ، در اختيارشان بنهد و به خوبى ، آنان را براى تربيت كردن زنان باديه‌نشين و شهرنشين و پير زنان و دختران جوان و نوجوان ، مهيا گردند ؛ تا هر چه نيكوتر از عهدهء تبليغ و تعليم زنان برآيند . ( 2 ) و زنان پيامبر يعنى ، مادران مؤمنان [ چه در زمان حيات پيامبر و چه پس از رحلتش ] ، نقش اساسى و چشمگيرى در راستاى تبليغ و رسانيدن پيام خدا و به ويژه سخنان و رفتار و اعمال حضرت ، براى مسلمانان داشته‌اند . به خصوص برخى از آنان از جمله عايشه - سلام اللّه عليها - كه از ساير زنان حضرت ، عمر طولانىترى داشت ؛ بسيارى از سنن عملى و قولى را به مردم آموخت . در اينجا به تبيين [ اثرات مثبت ] يكى از ازدواجهاى پيامبر مىپردازيم كه به منظور نقض و به فراموشى سپردن يكى از آداب ريشه‌دار و اصيل جاهلى صورت پذيرفت . آن آداب و رسوم ، قاعدهء تبنّى ( فرزندخواندگى ) در ميان مردم بود . مطابق اين قاعده و دستور ،